การกำหนดและเข้าถึงข้อมูลสารสนเทศ

การกำหนดและเข้าถึงข้อมูล หมายถึง 

การระบุถึงความต้องการข้อมูล ข้อสงสัย สารสนเทศหรือประเด็นปัญหาอะไร และเข้าถึงข้อมูล รู้วิธีการเข้าถึง สืบค้นและการใช้ข้อมูลและสารสนเทศที่ต้องการโดยมีการอ้างอิงถึงแหล่งที่มา

lib.swu.ac.th (ออนไลน์) ได้สรุปกลยุทธ์การสืบค้นสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ไว้ว่า ก่อนจะที่จะสืบค้นฐานข้อมูล เราควรจะทราบกลยุทธ์การสืบค้นสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์ก่อน ซึ่งประกอบด้วย

1. แจงปัญหา/หัวข้อ

การนำปัญหาหรือหัวข้อที่ได้มาแยกแยะเป็นส่วนๆ ว่าเราต้องการเรื่องอะไรบ้าง เช่น

  • เรื่องที่ต้องการ คือ เรื่อง “การระบาดของโรคใบชาในอ้อยส่งต่อผลผลิตอย่างไร”

2. วิเคราะห์ปัญหาหรือโจทย์

วิเคราะห์ว่าใคร (โรคใบชา อ้อย ผลผลิต) วิธีการอย่างไร (การระบาดส่งผลต่อผลผลิตอย่างไร) เพื่ออะไร/ผลคืออะไร (ไม่มีในโจทย์ เราต้องไปหาในผลลัพธ์เอง)

3. คัดแยก Keyword ออกจากโจทย์

ควรเป็นคำนาม คำเหมือน หรือ คำคล้าย หรือ คำที่มาจากศัพท์เดียวกัน

4. แปลง Keyword ให้เป็นภาษาที่ใช้ในการสืบค้น

แปลงจาก Keyword ภาษาไทยเป็นภาษาอังกฤษ โดยใช้ตัวช่วย คือ

  • Google Translate (จะให้คำนามและคำวิเศษ)
  • Lexitron (www.thaitux.info/dict) (จะให้รากศัพท์และคำเหมือน)
  • Google Web (จะให้คำเฉพาะ)

5. เทคนิคและวิธีการสืบค้น ใช้เครื่องหมายร่วมกับการค้น

  • ตรรกะแบบบูลีน (Boolean Logic) ใช้สาหรับสร้างความสัมพันธ์ระหว่างคำและแนวความคิดต่าง ๆ ตัวเชื่อมตรรกะที่ใช้ในการค้นคืนสารสนเทศมี 3 ประเภท คือ OR AND และ NOT (ปัทมาพร เย็นบารุง 2545: 165-169; จันทิมา เขียวแก้ว, ออนไลน์ : 4-5)

การใช้คำสั่ง Boolean ที่มา : ปัทมาพร เย็นบารุง 2545: 165-169; จันทิมา เขียวแก้ว, ออนไลน์ : 4-5

– ตัวเชื่อม OR ใช้เพื่อเชื่อมคำศัพท์ที่มีความหมายเดียวกัน อ้างถึงแนวคิดเดียว ผลการค้นคืน จะได้สารสนเทศที่มีคำศัพท์คำใดคำหนึ่ง หรือทั้ง 2 คำ ซึ่งมีจำนวนมากขึ้น

– ตัวเชื่อม AND ใช้เพื่อสั่งให้คอมพิวเตอร์ค้นเรื่องที่มีแนวความคิดหลาย ๆ แนวคิดรวมอยู่ในสารสนเทศรายการเดียวกัน ผลการค้นคืนจะได้สารสนเทศรายการเดียวกัน ซึ่งมีจำนวนน้อยลงแต่ตรงกับความต้องการมากขึ้น

– ตัวเชื่อม NOT ใช้สำหรับค้นคืนสารสนเทศที่ไม่มีเรื่องใดเรื่องหนึ่งปะปนอยู่ หรือเป็นการตัดคำศัพท์ที่ไม่ต้องการออกไปจากการค้นคืน


ขอขอบคุณข้อมูลจาก

lib.swu.ac.th. กลยุทธ์การสืบค้นสารสนเทศอิเล็กทรอนิกส์. เข้าถึงเมื่อ 22 กรกฎาคม 2560. เข้าถึงจาก http://lib.swu.ac.th/th/images/e_Resources/stratragy_esearching.pdf

จันทิมา เขียวแก้ว. การค้นคืนสารสนเทศ. เข้าถึงเมื่อ 22 กรกฎาคม 2560. เข้าถึงจาก http://webstaff.kmutt.ac.th/~werapon.chi/CA301/CA305_1_2014/chapter09.pdf

ใส่ความเห็น

อีเมลของคุณจะไม่แสดงให้คนอื่นเห็น ช่องที่ต้องการถูกทำเครื่องหมาย *